Ειδικά μισθολόγια για τους εκπαιδευτικούς: Μνήμη, συνέπεια και πολιτική αξιοπιστία

Η πρόσφατη πρόταση του πρώην Πρωθυπουργού Αλέξη Τσίπρα και του πρώην Υπουργού Παιδείας Κώστα Γαβρόγλου για την ένταξη των εκπαιδευτικών στα ειδικά μισθολόγια επανέφερε στο δημόσιο διάλογο ένα διαχρονικό και απολύτως δίκαιο αίτημα του κλάδου. Οι εκπαιδευτικοί αποτελούν θεμέλιο λίθο της δημόσιας εκπαίδευσης και είναι εύλογο να διεκδικούν μισθολογική μεταχείριση αντάξια της αποστολής και της κοινωνικής τους προσφοράς.

Ωστόσο, όταν διατυπώνονται τέτοιες προτάσεις, οφείλουμε να εξετάζουμε όχι μόνο τα λόγια αλλά και τα έργα. Η ιστορική μνήμη δεν μπορεί να είναι επιλεκτική.

Η κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ–ΑΝΕΛ υπό τον Αλέξη Τσίπρα ήταν εκείνη που, με τον Ν. 4354/2015, εισήγαγε μία από τις σημαντικότερες αλλαγές στο μισθολογικό καθεστώς των δημοσίων υπαλλήλων. Από την 1η Ιανουαρίου 2016 αποσυνδέθηκε το μισθολόγιο από το βαθμολόγιο, καταργώντας ουσιαστικά την έως τότε άμεση σύνδεση της βαθμολογικής εξέλιξης με την αντίστοιχη μισθολογική πρόοδο.

Η εξέλιξη αυτή απέκτησε ιδιαίτερη σημασία για χιλιάδες εκπαιδευτικούς οι οποίοι είχαν υποστεί βαθμολογική υποβάθμιση λόγω των μνημονιακών ρυθμίσεων και σε αρκετές περιπτώσεις δικαιώθηκαν δικαστικά ως προς την αντισυνταγματικότητα των σχετικών διατάξεων βαθμολογικής υποβάθμισης. Αν και οι βαθμοί αποκαταστάθηκαν, η αποσύνδεση βαθμολογίου και μισθολογίου είχε ως αποτέλεσμα η βαθμολογική αποκατάσταση να μη συνοδευτεί από αντίστοιχη μισθολογική αποκατάσταση. Με άλλα λόγια, επεστράφησαν οι βαθμοί, όχι όμως και οι αποδοχές που θα αντιστοιχούσαν σε αυτούς.

Οι προαγωγές έπαψαν να συνεπάγονται αυτόματη αύξηση αποδοχών. Η μισθολογική εξέλιξη περιορίστηκε σχεδόν αποκλειστικά στον χρόνο υπηρεσίας και στα τυπικά προσόντα, μέσω των μισθολογικών κλιμακίων.Χάθηκαν δύο έτη μισθολογικής εξέλιξης. Το βαθμολόγιο διατηρήθηκε μόνο ως μηχανισμός υπηρεσιακής εξέλιξης και πρόσβασης σε θέσεις ευθύνης.

Η μεταρρύθμιση αυτή παρουσιάστηκε ως εκσυγχρονισμός της δημόσιας διοίκησης. Στην πράξη, όμως, σήμανε τη μονιμοποίηση μιας περιόδου μισθολογικής στασιμότητας για χιλιάδες εκπαιδευτικούς, οι οποίοι είχαν ήδη υποστεί δραματικές απώλειες εισοδήματος κατά τα χρόνια των μνημονίων.

Ακόμη πιο χαρακτηριστική ήταν η στάση της τότε πολιτικής ηγεσίας απέναντι στο αίτημα ένταξης των εκπαιδευτικών στα ειδικά μισθολόγια.

Τον Ιούλιο του 2016 ο δάσκαλος και βουλευτής Φλώρινας Γιάννης Αντωνιάδης κατέθεσε κοινοβουλευτική ερώτηση προς τον Υπουργό Παιδείας ζητώντας να εξεταστεί η ένταξη των «μάχιμων» εκπαιδευτικών της Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης στα ειδικά μισθολόγια. Στην ερώτησή του υπογράμμιζε ότι οι εκπαιδευτικοί υπηρετούν επί σειρά ετών μακριά από τις οικογένειές τους, σε δυσπρόσιτες περιοχές, με ιδιαίτερα χαμηλές αποδοχές, προσφέροντας έργο υψηλής κοινωνικής αξίας.

Η απάντηση που δόθηκε από το Υπουργείο Παιδείας ήταν αποκαλυπτική. Δεν υπήρξε καμία πολιτική δέσμευση, καμία αναγνώριση της ιδιαιτερότητας του έργου των εκπαιδευτικών, καμία πρόθεση επανεξέτασης του ζητήματος. Η απάντηση περιορίστηκε στη διαπίστωση ότι, σύμφωνα με τον Ν. 4354/2015, οι εκπαιδευτικοί υπάγονται στο ενιαίο μισθολόγιο και όχι στα ειδικά μισθολόγια.

Με άλλα λόγια, η τότε κυβέρνηση δεν απέρριψε απλώς το αίτημα. Επέλεξε να το αντιμετωπίσει ως ένα καθαρά τυπικό ζήτημα εφαρμογής της νομοθεσίας που η ίδια είχε θεσπίσει.

Γι’ αυτό και η σημερινή συζήτηση οφείλει να γίνει με ειλικρίνεια. Οι εκπαιδευτικοί δεν έχουν ανάγκη από προεκλογικές εξαγγελίες ούτε από όψιμες διαπιστώσεις. Έχουν ανάγκη από συνέπεια, θεσμική σοβαρότητα και συγκεκριμένες πολιτικές δεσμεύσεις.

Το αίτημα για ένταξη στα ειδικά μισθολόγια δεν γεννήθηκε σήμερα. Υπήρχε και το 2016. Τότε όμως δεν βρήκε ανταπόκριση από εκείνους που σήμερα εμφανίζονται ως υποστηρικτές του.

Η πραγματικότητα είναι ότι η ελληνική κοινωνία ζητά από τους εκπαιδευτικούς να διαμορφώνουν τους πολίτες του αύριο, να υπηρετούν σε κάθε γωνιά της χώρας, να ανταποκρίνονται σε διαρκώς αυξανόμενες απαιτήσεις και να στηρίζουν τη δημόσια εκπαίδευση ακόμη και υπό δύσκολες συνθήκες. Δεν μπορεί λοιπόν να τους αντιμετωπίζει ως υπαλλήλους δεύτερης κατηγορίας.

Η ένταξη των εκπαιδευτικών σε ένα ειδικό μισθολογικό καθεστώς μπορεί να συζητηθεί και να αξιολογηθεί με βάση δημοσιονομικά και θεσμικά κριτήρια. Η συζήτηση αυτή όμως πρέπει να γίνει με σεβασμό στην αλήθεια και στη μνήμη των γεγονότων.

Διότι η αξιοπιστία στην πολιτική δεν κρίνεται από όσα υπόσχεται κανείς σήμερα, αλλά και από όσα έκανε όταν είχε την ευθύνη της διακυβέρνησης.